Jacek Malczewski
(1854–1929)

Pożegnanie z pracownią,
ok. 1913, Muzeum Śląskie,
Katowiece
The work of
Jacek Malczewski (1854-1929) - one of the greatest individualities in the
history of Polish art - derives from the late Romantic tradition and is closely
linked with the art of the Symbolists and Expressionists. Saturated with deep
and complex philosophical and psychological meaning, the basis for much of
Polish art at the turn of the 19th and 20th centuries, his works are an
outstanding expression of the entire array of Polish realities and myths,
referring to eternal subjects like death, patriotism, and religion. Jacek
Malczewski's life consisted of an eternal search for the truth, meaning, and
sense of the Polish nation's struggle for freedom, of passionate reflection on
the role of the artist and the cognitive functions of art. His creative path
was marked in a singular manner by milestones like his grand cycles ZATRUTA STUDNIA / THE POISONED WELL
and THANATOS, and
paintings like BLEDNE KOLO /
VICIOUS CIRCLE and MELANCHOLIA
/ MELANCHOLY.
q
Twórczość
Jacka Malczewskiego (1854-1929) - wielkiej indywidualności sztuki polskiej
- wyrasta z tradycji późnego romantyzmu, związana była ze
sztuką symbolistów i ekspresjonistów. Przesiąknięta
głębokimi i skomplikowanymi treściami filozoficznymi i psychologicznymi,
którymi na przełomie XIX i XX wieku żyła sztuka polska,
znakomicie wyraża splot polskich realiów i mitów, odnosi się do
odwiecznych tematów jak śmierć, patriotyzm, religia. Życie Jacka
Malczewskiego wplotło się w nieustanne poszukiwania prawdy o
życiu, znaczeniu i sensie dążeń narodu polskiego do
wolności, w namiętne rozważania na temat roli artysty i
poznawczych funkcji sztuki. Swoją artystyczną drogę
zaznaczył w sposób szczególny w wielkich realizacjach cyklu ZATRUTA
STUDNIA i THANATOS, obrazach BŁĘDNE
KOŁO, MELANCHOLI
q
Polski
malarz, jeden z głównych przedstawicieli Młodej Polski, symbolista. Studiował w Krakowie w Szkole Sztuk Pięknych (u W.
Łuszczkiewicza i J. Matejki) oraz w Ecole des Beaux-Arts w Paryżu (w
pracowni Ernesta Lehman). Od 1897 członek stowarzyszenia Sztuka. W latach
1897-1900 oraz 1912-21 profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, a w
latach 1912-1914 - jej rektor.
Początkowo malował sceny rodzajowe i realistyczne szkice, inspirowane
utworami Juliusza Słowackiego i obrazami Artura Grottgera, o tematyce
związanej z martyrologią po powstaniu styczniowym (Niedziela w
kopalni 1882, Na etapie 1883, Wigilia zesłańców
1892), charakteryzujące się brunatną, monochromatyczną
kolorystyką.
Około 1890 roku zwrócił się do symbolizmu, tworząc
odrębny styl, łączący baśniowość i realizm,
operując żywą gamą kolorów. W obrazach swych, pełnych
nastroju smutku i zadumy, powracają - ujęte w formie metafory -
treści patriotyczne i mistyczne, a postaciom realnym towarzyszą
często fauny, rusałki, aniołowie, śmierć (Introdukcja
1890, Melancholia 1890-94, Błędne koło 1895-97,
cykle Zatruta studnia i Thanatos, Śmierć Ellenai).
Malował również wspaniałe portrety na tle pejzażu (Hamlet
polski - portret Aleksandra Wielopolskiego 1903, Władysław
Reymont 1905) o wymowie alegoryczno-symbolicznej oraz liczne autoportrety.

Wigilia na Syberii, 1892, Muzeum
Narodowe, Kraków

Melancholia, 1890-94, Muzeum
Narodowe, Poznań

Hamlet polski.
Portret Aleksandra Wielopolskiego, 1903, Muzeum Narodowe, Warszawa
|
JACEK MALCZEWSKI (1854-1929) |
|
JACEK MALCZEWSKI (1854-1929) |

JACEK MALCZEWSKI (1854-1929)
Narcissus,
1909
(Spring, At the Fountain of Truth)
Oil on board, 52 x 42
Sign. at l. border: J. Malczewski | 09
Owned by Edward Szeliga-Natanson in Warsaw.
Lost between 1939-1945.
Negative MNW no. 8838; photo before 1939.
WAR004250
wartime
losses
Index
of Painters
Although
over half a century elapsed from the end of the last World War, the problem of
wartime losses in the area of broadly conceived culture, which confronts almost
all European countries, remains open. The political situation which emerged in
Europe after the defeat of Germany and lead to the division of the continent
into two political blocks not only made it impossible to liquidate the effects
of the war in this area, but even to complete the process of pressing claims by
the occupied countries. The issue was considered closed and sporadically
undertaken efforts to recover stolen works of art were in most cases
unsuccessful.